Wojna za wschodnią granicą, anomalie pogodowe czy nagłe awarie energetyczne - rzeczywistość pokazuje, że na kryzysy musimy reagować szybko, mądrze i wspólnie. 3 czerwca 2026 roku oficjalnie powołano do życia Fundację Odporne Warmia Mazury. Ta unikalna inicjatywa regionalnych liderów organizacji pozarządowych ma jedno kluczowe zadanie: na stałe włączyć potencjał trzeciego sektora w oficjalny system zarządzania kryzysowego.
Od strategii do czynów: Dlaczego akurat teraz?
Wszystko zaczęło się w 2025 roku. To wtedy, podczas aktualizacji strategii Rady Organizacji Pozarządowych Województwa Warmińsko-Mazurskiego, głośno powiedziano to, o czym wszyscy myśleliśmy: niestabilna sytuacja międzynarodowa i konflikt zbrojny tuż przy naszej granicy wymagają systemowych rozwiązań.
W dokumencie strategicznym zapisano wówczas jasny cel:
„Tworzenie regionalnej sieci współpracy organizacji pozarządowych działającej w sytuacjach kryzysowych, przede wszystkim konfliktu zbrojnego; rozważenie oparcia tej sieci o nowo powołany podmiot (stowarzyszenie lub fundację) w porozumieniu z administracją publiczną i innymi interesariuszami”.
Dzięki intensywnym rozmowom Prezydium Rady z Urzędem Wojewódzkim, te słowa właśnie stały się ciałem.
Czym jest „odporność społeczna”?
W sytuacjach granicznych - bez względu na to, czy mówimy o wojnie, powodzi, huraganie czy długotrwałym braku prądu - najbardziej cierpią najsłabsi: osoby starsze, chore, z niepełnosprawnościami, dzieci oraz osoby ubogie.
To właśnie lokalne organizacje społeczne i wolontariusze są w stanie dotrzeć do nich najszybciej. Odporność społeczna to nic innego jak zdolność naszych lokalnych wspólnot do solidarnego reagowania, adaptacji i odbudowy po kryzysie. Aby to działanie nie było chaotycznym zrywem serca, NGO-sy muszą stać się stałym, przewidywalnym i profesjonalnym elementem państwowego systemu zarządzania kryzysowego.
Silna koalicja na trudne czasy
Fundacja Odporne Warmia Mazury to klasyczna organizacja „branżowa”. Nie dubluje działań innych, ale koordynuje siły tych podmiotów, które już teraz bezpośrednio lub pośrednio budują bezpieczeństwo w regionie.
Założycielami Fundacji są:
- Bank Żywności w Olsztynie,
- Chorągiew Warmińsko-Mazurska Związku Harcerstwa Polskiego,
- Elbląskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarządowych (ESWIP),
- Stowarzyszenie Teraz MY,
- Federacja Organizacji Socjalnych Województwa Warmińsko-Mazurskiego FOSa,
- Związek Ochotniczych Straży Pożarnych – Oddział Wojewódzki na Warmii i Mazurach.
Kto staje na czele?
Fundacja zyskała już silne i doświadczone przywództwo. Funkcję Prezeski objęła Sylwia Wyszyńska, natomiast przewodniczącym Rady Fundatorów został Arkadiusz Jachimowicz. Fundacja opiera swoje działania na twardych wartościach: partnerstwie, solidarności, synergii i odpowiedzialności za przyszłość naszych lokalnych społeczności.
Projekt SOS: Sieć Odporności Społecznej
Kluczowym narzędziem nowej instytucji będzie budowa Sieci Odporności Społecznej (SOS). System ma działać dwopoziomowo: wojewódzko oraz w każdym poszczególnym powiecie.
Jak to zadziała w praktyce? Fundacja wskaże organizację członkowską Sieci Wojewódzkiej, która zostanie operatorem działań w danym powiecie. Podmiot ten - w ścisłym porozumieniu ze służbami kryzysowymi powiatu i gmin – wypracuje powiatowy plan odporności społecznej na kryzysy. Na jego bazie powstanie lokalna sieć zrzeszająca zainteresowane organizacje. Wszystkie powiatowe sieci połączą się w jeden, spójny organizm.
Co przed nami? Ambitny plan na najbliższe miesiące
Fundacja nie marnuje czasu i już oficjalnie zwróciła się do Wojewody Warmińsko-Mazurskiego o sfinansowanie tego procesu i rozpoczęcie wspólnych prac. Znamy już harmonogram działań na najbliższy czas:
- Jeszcze w 2026 roku: Wypracowanie wojewódzkiego planu budowania odporności społecznej (jako elementu zarządzania kryzysowego), powołanie Konwentu Odporności Warmii i Mazur (szeroka platforma współpracy dla wszystkich chętnych NGO) oraz organizacja dużej konferencji regionalnej.
- Od 2027 roku: Oficjalne budowanie Sieci wojewódzkiej oraz struktur w powiatach.
- Perspektywa 3 lat: Pełna gotowość operacyjna całej struktury w regionie.
Będziemy na bieżąco śledzić rozwój Fundacji i informować Was o kolejnych krokach oraz możliwościach włączenia się w Konwent. Bezpieczeństwo naszych rodzin i sąsiadów jest dziś sprawą nas wszystkich!